Therapie bij stress en burn-out

Als je je door aanhoudende stress volledig uitgeput, overbelast en gedesillusioneerd voelt, kan het zijn dat er sprake is van een burnout. Als je een burnout hebt, lijken je problemen onoverkomelijk, ben je wellicht de hoop verloren en heb je geen energie om iets te aan je probleem te doen.
Burnout is het gevoel dat je volledig uitgeput bent en je batterij leeg is en je deze niet meer opgeladen krijgt. Burnout is vaak een gevolg van langdurige en hoge stress. Het kan ontstaan als je lange tijd teveel van jezelf hebt gevraagd op het werk en/of thuis. Het kan veroorzaakt worden door een hoge werkdruk, lange werktijden in combinatie met stress in je privéleven door bijvoorbeeld de zorg voor een ouder of je kinderen. Het kan zijn dat je extreem moe bent, cynisch bent en boos bent.
Iedereen voelt zich weleens moe en uitgeput, maar als je het gevoel hebt dat niets meer helpt om weer te herstellen en energie te krijgen kan het zijn dat je een burnout hebt.

Kan het zijn dat je een burnout hebt?

Stel jezelf eens de volgende vragen:
 
  • Ben je op het werk cynisch of kritisch geworden?
  • Sleep je jezelf naar het werk en heb je moeite om op gang te komen op het werk?
  • Ben je ongeduldig of prikkelbaar in het contact met je collega’s of cliënten?
  • Heb je niet meer de energie om productief te zijn?
  • Geeft je werk je geen voldoening meer?
  • Voel je je gedesillusioneerd over je werk?
  • Gebruik je eten, drugs of alcohol om je beter te voelen of om even niets te voelen?
  • Is je slaappatroon of eetlust drastisch veranderd?
  • Heb je last van hoofdpijn, rugpijn of nekpijn of andere lichamelijke klachten?
Als je op de meeste van deze vragen met ja hebt geantwoord is er mogelijk sprake van een burnout. Deze vragen dienen niet om een diagnose te stellen. Voor het vaststellen van een burnout is het raadzaam om naar een psycholoog te gaan. Sommige van deze symptomen kunnen ook duiden op een lichamelijk probleem zoals bijvoorbeeld een slecht werkende schildklier. Raadpleeg daarom ook je huisarts.

Wat zijn de oorzaken van een burnout?

Een burnout kan een gevolg zijn van meerdere factoren:
 
  • Gebrek aan controle. Een gebrek aan invloed op hoe je werk wordt ingericht – zoals je agenda, werkdruk, takenpakket – kan leiden tot burnout. Ook een gebrek aan middelen of voorzieningen om je werk goed te kunnen doen heeft een negatieve invloed.
  • Onduidelijke verwachtingen. Als het niet duidelijk voor je is wat je leidinggevende of andere collega’s van je verwachten of het niet duidelijk is waar je verantwoordelijk voor bent is de kans groot dat je je niet prettig voelt op je werk.
  • Slechte werksfeer. Misschien heb je te maken met een collega die je het leven zuur maakt of heb je collega’s die je werk ondermijnen of een baas die erg controlerend is. Dit zijn dingen die je stress kunnen geven.
  • Je waarden komen niet overeen met die van het bedrijf. Als de organisatie je dingen vraagt te doen die tegen je principes of waarden in gaan zal het zijn tol kunnen eisen. Je werkgever doet misschien zaken op een manier waar je niet achter staat en vraagt jou dat ook te doen.
  • De baan past niet bij je. Als je werk niet aansluit bij je interesses of vaardigheden of wanneer je je werk saai vindt, kan dat stress geven omdat je iets doet wat je niet leuk vindt. Ook werk onder je niveau kan leiden tot stress.
  • Chaotische werkplek. Als je werkomgeving erg chaotisch is en er veel prikkels en afleiding is waardoor het lastig is om je te focussen, kan dat stressvol zijn. Het kost je dan veel energie om je aandacht op je werk te houden.
  • Gebrek aan steun. Als je in je werk het idee hebt er alleen voor te staan en je collega’s en leidinggevende je niet steunen en weinig begrip hebben voor je situatie. Het kan zijn dat je in een lastige prive situatie zit, zoals de ziekte van een kind of partner, waardoor je niet kan focussen op het werk. Als er weinig begrip is geeft dat stress.
  • Gebrek aan balans in je leven. Als je werk zoveel van je eist dat je geen tijd meer hebt om te ontspannen en leuke dingen te doen met familie of vrienden kan je snel in een burnout terecht komen. Ook kan het zijn dat je naast je werk nog veel zorgtaken of andere activiteiten hebt die veel van je vragen waardoor je weinig rust hebt.

Wie loopt er risico om een burnout te krijgen?

Je loopt meer risico op het ontwikkelen van een burnout als:
 
  • je in de leeftijd tussen de 30 en 40 jaar bent.
  • je geringe werkervaring hebt en aan het begin van je carrière staat
  • je hoog opgeleid bent
  • je je erg verantwoordelijk voelt voor je werk; dat je op het werk geen ‘nee’ zegt als je wordt gevraagd iets extra’s te doen.
  • je het iedereen op het werk naar de zin wil maken. Je bent een ‘pleaser’
  • je een loyale en een harde werker bent
  • je perfectionistisch bent waardoor je veel tijd neemt om dingen perfect te doen
  • je ambitieus bent en carrière wil maken
  • je in een omgeving werkt waar de druk hoog is zoals in het onderwijs, de gezondheidszorg of het bedrijfsleven.
  • je werk monotoon en saai is
  • de bedrijfscultuur ongezond is en gericht is op controle en druk uitoefenen.
  • je een geringe mate van stressbestendigheid hebt.
  • je op een passieve manier met problemen om gaat. Het kan zijn dat je geneigd bent om het probleem te ontkennen, te vermijden of dat je veel piekert.

Wat zijn de gevolgen van een burnout?

Als je een burnout negeert en niet de juiste actie onderneemt kan een burnout leiden tot:
 
  • Overmatige stress
  • Een staat van uitgeput zijn
  • Slapeloosheid
  • Een forse belasting voor je relatie of je privé leven
  • Depressie
  • Angst- en paniekklachten
  • Overmatig alcohol gebruik
  • Hartaandoening
  • Hoge cholesterol
  • Type 2 diabetes
  • Beroerte
  • Overgewicht
  • Vatbaarheid voor ziekten

Wat is de beste manier om burnout te voorkomen?

  • Breng in kaart wat de stress veroorzaakt. Als je in kaart hebt gebracht wat jou stress geeft kun je een plan maken om er iets aan te doen. Bekijk je mogelijkheden. Bespreek je zorgen met een leidinggevende of een vertrouwenspersoon op het werk. Wellicht kan je gezamenlijk de knelpunten in je werk oplossen. Kan je taken tijdelijk afstoten? Kan je vanuit huis werken? Zou het helpen om wekelijks met een collega of leidinggevende door te nemen wat je op je bord hebt liggen? Zijn er mogelijkheden om jezelf te ontwikkelen en een opleiding te volgen.
  • Pas je houding aan. Als je merkt dat je cynisch bent geworden op het werk, zoek naar mogelijkheden om je perspectief te veranderen. Praat eens met collega’s die plezier in hun werk hebben en probeer ‘af te kijken’ hoe zij omgaan met stress. Neem extra korte pauzes tussendoor.
  • Zoek steun. Zoek contact met collega’s die je kunnen steunen of een compliment kunnen geven. Het kan helpen om met anderen over je problemen in het werk te praten. Je bent echt niet de enige in zo’n situatie.
  • Begin de dag met een ontspannend ritueel. Voordat je de dag door holt zodra je uit bed komt is het goed om tijd voor jezelf te nemen. Ga bijvoorbeeld 15 minuten mediteren, schrijf in je dagboek, doe lichaamsoefeningen of lees iets wat je inspireert.
  • Ontwikkel gezonde gewoonten. Eet gezonde producten en sla geen maaltijden over. Stop met overmatig snoepen en eten van snacks. Zorg dat je regelmatig aan lichaamsbeweging doet. Sport verlaagd het stressniveau in je lijf. Zo kan je lichaam weer in balans komen. Neem regelmatig rust en hou vaste tijden aan om naar bed te gaan en op te staan. Probeer 7 tot 8 uur te slapen. Ook gedurende je slaap herstelt je lichaam zich en gaat het cortisol (stresshormoon) niveau omlaag.
  • Stel grenzen. Neem niet teveel hooi op je vork. Leer om ‘nee’ te zeggen als iemand je iets vraagt. Als je het moeilijk vindt om ‘nee’ te zeggen, houdt dan in gedachten dat ‘nee’ zeggen je in staat stelt om ‘ja’ te zeggen tegen de dingen die je graag wilt doen en belangrijk voor je zijn. Ook kan je als iemand je iets vraagt, reageren door te zeggen ‘ik denk er nog even over na, ik moet in mijn agenda kijken of ik kan’. Zo geef je jezelf de ruimte om er eerst goed over na te denken i.p.v. impulsief ‘ja’ te zeggen.
  • Leg je telefoon en computer aan de kant. Neem dagelijks een vast moment waarop je voor een bepaalde tijd je laptop, tablet, telefoon aan de kant legt en je je even helemaal afsluit van de buitenwereld. Stop met e-mailen en whatsappen.
  • Ga iets creatiefs doen. Door je creatieve kant aan te spreken kan je weer nieuwe energie aanboren. Probeer iets nieuws of pak een oude hobby weer op. Zoek een activiteit die niets met je werk te maken heeft.
  • Sta stil bij je interesses, vaardigheden en passies. Als je de balans op maakt van waar je hart sneller van gaat kloppen en stil staat bij wat je echt leuk vindt, kan je de som opmaken of je in je huidige baan op de juiste plek bent. Misschien wordt je in een andere baan gelukkiger, kom je dichter bij je waarden en zal je daardoor ook minder stress ervaren.
  • Laat perfectionisme los. Goed is goed genoeg. Het kan lastig zijn voor een perfectionist om dingen los te laten en niet altijd tot het uiterste te gaan. Vraag jezelf af, als je weer ergens in ‘vastbijt’ en je geneigd bent om teveel tijd in een taak te stoppen, wat het je oplevert en hoeveel energie en tijd het je gaat kosten om het perfect te doen. Oefen eens met iets kleins niet perfect te doen en kijk of anderen het opmerken en commentaar zullen leveren.
psycholoog NAAM amsterdam
NAAM
  • Erkend psycholoog-NIP
  • Centraal gelegen in A'dam
  • Afspraak op korte termijn
  • Vergoedingen mogelijk
Vraag of interesse?

Je kunt altijd vrijblijvend contact met mij opnemen over je klacht of probleem. Ik hoor graag van je!

Ik ben lid van:
NIP psycholoog registratie NFG
Deel mijn site: